Giải đáp một số vấn đề thuế, hải quan, chứng khoán, giá, tài chính doanh nghiệp

(eFinance Online) - Trong tháng 03/2021, Bộ Tài chính đã nhận được một số câu hỏi từ phóng viên cơ quan báo chí, người dân, doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính gồm: thuế, hải quan, chứng khoán, giá, tài chính doanh nghiệp. Để rộng đường dư luận, Ban biên tập eFinance.vn đăng toàn văn nội dung trả lời.
Ảnh: Quang Minh.
Ảnh: Quang Minh.

Lĩnh vực chính sách, quản lý thuế

Nội dung 1: Ý kiến của cơ quan thuế về một số nội dung quy định tại Dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế quy định tạm nộp thuế TNDN đang được gửi xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp.

Trả lời: Ngày 25/02/2021, Bộ Tài chính có công văn số 1914/BTC-TCT gửi xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương, VCCI đồng thời đăng website Chính phủ, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 126/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
Thực hiện theo chủ trương của Chính phủ là không ban hành nhiều văn bản, Tổng cục Thuế thấy rằng dự thảo Thông tư mới là dự thảo bước đầu, có nhiều nội dung hướng dẫn, vì vậy Tổng cục Thuế mong muốn xây dựng Thông tư được rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện đối với cả phía người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế. 
Liên quan tới một số nội dung góp ý, Tổng cục Thuế sẽ tiếp tục nghiên cứu, phân tích kỹ các ý kiến góp ý để bổ sung hoàn thiện Thông tư, đảm bảo khi Thông tư ban hành mang tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế và thông lệ quốc tế. Riêng đối với một số quy định về tạm nộp thuế TNDN; đồng tiền khai thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ, khai thuế, tính thuế, phân bổ thuế; bổ sung doanh thu tính thuế đối với hoạt động vận tải, Tổng cục Thuế có ý kiến như sau:
1.  Về quy định tạm nộp thuế TNDN:
Căn cứ quy định tạm nộp thuế TNDN tại điểm b khoản 6 Điều 8 Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định. Nguyên tắc xác định số thuế TNDN tạm nộp theo quý là theo kết quả thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh của người nộp thuế, cụ thể như sau:
- Người nộp thuế thuộc diện lập báo cáo tài chính quý theo quy định của pháp luật về kế toán căn cứ vào báo cáo tài chính quý và các quy định của pháp luật về thuế để xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp quý.
- Người nộp thuế không thuộc diện lập báo cáo tài chính quý theo quy định của pháp luật về kế toán căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh quý và các quy định của pháp luật về thuế để xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp quý. 
Về quy định “Tổng số thuế thu nhập doanh nghiệp đã tạm nộp của 03 quý đầu năm tính thuế không được thấp hơn 75% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp theo quyết toán năm” để đảm bảo doanh nghiệp không nộp theo đúng thực tế phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh và đảm bảo nguồn thu huy động kịp thời vào NSNN. Người nộp thuế sẽ xác định số liệu này trên hồ sơ quyết toán thuế năm. Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu để quy định đối với hồ sơ quyết toán thuế tại dự thảo Thông tư hướng dẫn Luật Quản lý thuế đảm bảo đáp ứng quy định nêu trên.
2. Về quy định đồng tiền khai  thuế, nộp thuế bằng ngoại tệ, khai thuế, tính thuế, phân bổ thuế:
Dự thảo Thông tư chỉ hướng dẫn các nội dung Luật Quản lý thuế giao cho Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết theo đúng thẩm quyền. 
Dự thảo Thông tư đang trong quá trình hoàn thiện theo ý kiến tham gia của các Bộ/ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Bộ Tài chính sẽ tiếp thu các ý kiến tham gia và hoàn thiện dự thảo Thông tư đảm bảo tính khả thi và tạo thuận lợi khi triển khai thực hiện.
3. Về việc bổ sung doanh thu tính thuế đối với hoạt động vận tải 
Trước đây do chưa có quy định cụ thể, Tổng cục Thuế tạm thời căn cứ vào công văn số 384/TCT-TNCN ngày 08/02/2017 về chính sách thuế đối với hoạt động hợp tác kinh doanh của Công ty Grab Taxi, theo đó ngoài việc tính thuế đối với doanh thu từ các cuốc xe thì các khoản thưởng của tài xế cũng thuộc diện chịu thuế như sau:
- Đối với các khoản thưởng khuyến khích theo doanh thu ngày: không tính thuế giá trị gia tăng, cá nhân nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 1% trên tiền thưởng.
- Đối với khoản thưởng chất lượng phục vụ theo đánh giá sao: tính thuế thu nhập cá nhân với mức 10% trên tiền thưởng từ 2 triệu đồng/lần trở lên.
Với cách tính thuế như nêu trên sẽ rất phức tạp khi theo dõi quản lý khai thuế. Đặc biệt trong trường hợp tổ chức khai thay, nộp thay sẽ phát sinh rất nhiều thủ tục hành chính khi phải theo dõi riêng từng khoản thu nhập của tài xế chỉ để tính thuế thu nhập cá nhân. Để giải quyết vấn đề này, tại dự thảo Thông tư hướng dẫn về hộ kinh doanh đã có nội dung hướng dẫn sửa đổi, bổ sung theo hướng gom tất cả các khoản thu nhập mà tài xế nhận được từ hợp đồng hợp tác kinh doanh với các công ty taxi công nghệ để tính thuế thu nhập cá nhân với thuế suất 1,5%, không chịu thuế giá trị gia tăng. Với nguyên tắc mới này sẽ dễ dàng cho tổ chức khai thay, nộp thay và không làm tăng nghĩa vụ thuế của tài xế, đặc biệt là trong trường hợp thưởng chất lượng dịch vụ theo đánh giá sao trước đây chịu thuế 10%, nay theo quy định tại dự thảo Thông tư chỉ chịu thuế 1,5%.

Nội dung 2: Thời gian vừa qua xuất hiện nhiều thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng, báo mạng phản ánh về các giao dịch mua bán “lan đột biến” với giá trị lớn, gần đây nhất là tại tỉnh Hà Nam và tỉnh Quảng Ninh. Ý kiến của cơ quan thuế về vấn đề này thế nào?

Trả lời: Thời gian vừa qua xuất hiện nhiều thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng, báo mạng phản ánh về các giao dịch mua bán “Lan đột biến” với giá trị lớn, gần đây nhất là tại tỉnh Hà Nam và tỉnh Quảng Ninh. 
Để làm rõ về vấn đề này, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn số 833/TCT-DNNCN ngày 25/3 đề nghị Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai việc nắm bắt tình hình về các giao dịch mua bán “Lan đột biến” trên địa bàn, đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên ngành để xác minh thực tế và xử lý quản lý thuế theo đúng quy định của pháp luật về Quản lý thuế, Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Trong quá trình thực hiện nếu có phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật thì chuyển cơ quan chức năng có liên quan xử lý theo quy định của pháp luật.
Tổng cục Thuế tiếp tục đôn đốc các Cục Thuế thực hiện theo hướng dẫn tại công văn nêu trên và sẽ có thông tin cụ thể đến các cơ quan thông tấn, báo chí. 

Nội dung 3: Báo chí phản ánh tình trạng có nhiều cá nhân kiếm được tiền tỉ, thậm chí lên đến hàng chục tỉ đồng/tháng nhờ kinh doanh trên các nền tảng công nghệ như Youtube, facebook nhưng "quên" nộp thuế. Ý kiến của Tổng cục Thuế về vấn đề này thế nào? Ngành Thuế có biện pháp gì để truy thu được số thuế bị thất thoát này? 

Trả lời: Để triển khai việc quản lý thuế đối với thương mại điện tử (TMĐT) trên toàn quốc, Tổng cục Thuế đã ban hành một số công văn  gửi Cục trưởng Cục Thuế các tỉnh, thành phố. Đồng thời, Tổng cục Thuế cũng đã ban hành một số công văn  gửi Ngân hàng Nhà nước (Cơ quan TTGSNH) và  Bộ Công an (Cục CSĐT về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu – CO3) để cùng phối hợp triển khai quản lý thuế đối với hoạt động TMĐT. 
Thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Thuế, Cục Thuế các tỉnh, thành phố đã triển khai có hiệu quả công tác quản lý thuế đối với (TMĐT) thông qua các hình thức: Tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế (NNT) tự khai thuế, nộp thuế theo quy định; phối hợp với các sở ban ngành, Ngân hàng thương mại và các cơ quan có liên quan để khai thác thông tin, từ đó đôn đốc NNT khai, nộp thuế theo quy định; thực hiện thanh tra, kiểm tra các tổ chức, cá nhân hoạt động và có liên quan trong lĩnh vực kinh doanh TMĐT. Kết quả cụ thể như sau:
1. Tổ chức Việt Nam ký hợp đồng quảng cáo trên mạng với tổ chức nước ngoài và đã khấu trừ nộp thay cho các tổ chức nước ngoài với số thuế thu từ quảng cáo trên sản phẩm nội dung thông tin số của tổ chức (từ năm 2016 đến 2020) là 2.442,11 tỷ đồng; 
2. Kết quả tại một số Cục Thuế tỉnh/thành phố lớn (Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng...) như sau:
Cục Thuế các tỉnh, thành phố đã tích cực phối hợp với các Ngân hàng thương mại trong việc kiểm soát luồng tiền từ nước ngoài chuyển về cho các tổ chức, cá nhân. Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ, triển khai các biện pháp thanh tra, kiểm tra. Kết quả: Tổng thu và tiền phạt từ cá nhân cư trú tại Việt Nam  cung cấp dịch vụ xuyên biên giới và cá nhân kinh doanh TMĐT trên các trang web, facebook… đến tháng 12/2020 là 240,89 tỷ đồng (trong đó Hà Nội là 148 tỷ đồng, Hồ Chí Minh là 68,55 tỷ đồng, Đà Nẵng là 24,33 tỷ đồng).   

Nội dung 4:  Báo chí phản ánh: Dù năm nay Tổng cục Thuế kéo dài thời gian quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên, diện phải tự quyết toán thuế TNCN thêm 1 tháng; trường hợp có số thuế phải nộp thêm từ 50.000 đồng trở xuống cũng không phải nộp thuế; người nộp thuế được kê khai thuế qua tài khoản điện tử nhưng không giảm áp lực nhiều. Có ý kiến cho rằng, giải pháp căn cơ vẫn là điều chỉnh mức khởi điểm khấu trừ với thu nhập vãng lai vì mức 2 triệu đồng đang áp dụng là quá lạc hậu...

Trả lời: Trong những năm qua, nhằm giảm áp lực xử lý hồ sơ quyết toán thuế TNCN tại cơ quan thuế thì ngành Thuế đã có nhiều giải pháp như: Tăng mức giảm trừ gia cảnh của thuế TNCN; Quy định trường hợp cá nhân có số thuế phải nộp thêm sau quyết toán của từng năm từ 50.000 đồng trở xuống không phải quyết toán thuế TNCN; Cá nhân có thu nhập duy nhất tại một nơi theo hợp đồng lao động đồng thời có thu nhập vãng lai tại ở các nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng và đã được khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 10% thì được ủy quyền quyết toán thuế; Cá nhân là người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ đến tổ chức mới trong cùng một hệ thống thì cá nhân cũng được ủy quyền quyết toán thuế cho tổ chức mới; Giãn thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân trực tiếp quyết toán thuế dài thêm 01 tháng so với quy định trước đây.
Về việc đề nghị xem xét điều chỉnh mức khởi điểm khấu trừ thuế đối với thu nhập vãng lai Tổng cục Thuế xin ghi nhận và nghiên cứu đề xuất trình các cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung pháp luật về Thuế TNCN nếu phù hợp.

Nội dung 5: Chiều 11/3, Công an tỉnh An Giang thông tin đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố 10 bị can trong 'đường dây' mua bán hóa đơn giá trị gia tăng khống để trốn thuế trong đó có các cán bộ Chi cục Thuế tại An Giang. Đề nghị Tổng cục Thuế thông tin về vụ việc này. 

Trả lời: Phòng Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh An Giang phối hợp cùng với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang đã khởi tố và bắt tạm giam 03 tháng để phục vụ điều tra đối với 03 công chức thuộc Cục Thuế tỉnh An Giang:
“1. Ông Trần Thanh Việt - Đội trưởng Đội Kiểm tra thuế - Chi cục Thuế khu vực Tân Châu – An Phú. 
2. Ông Trần Cao Sang -  Nhân viên Đội Nghiệp vụ Quản lý thuế - Chi cục Thuế khu vực Tân Châu – An Phú. 
3. Ông Dương Hoàng Chiến – Phó Đội trưởng Đội Kiểm tra thuế - Chi cục Thuế khu vực Tịnh Biên – Tri Tôn”.
Các công chức này có liên quan trong vụ án các doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Tân Châu và huyện Tri Tôn mua bán hóa đơn bất hợp pháp. Các doanh nghiệp bị khởi tố theo Quy chế phối hợp giữa Chi cục Thuế thị xã Tân Châu và Công an thị xã Tân Châu năm 2017. 
Hiện Cục Thuế đã đình chỉ công tác đối với 03 công chức nêu trên. Tổng cục Thuế tiếp tục theo dõi quá trình điều tra vụ án.

Lĩnh vực hải quan

Nội dung 6: Liên quan đến vụ án nhóm đối tượng làm hàng trăm lít xăng giả bị Công an tỉnh Đồng Nai triệt phá, Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Ngô Văn Thụy (57 tuổi, Đội trưởng Đội Kiểm soát chống buôn lậu khu vực miền Nam (Đội 3), Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan. Đề nghị Tổng cục Hải quan thông tin cụ thể vụ việc.

Trả lời: Ngay sau khi báo đăng tải thông tin trên, ngày 6/3/2021, Tổng cục Hải quan đã có Thông tin báo chí về việc Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai bắt giữ cán bộ công chức thuộc Cục Điều tra chống buôn lậu - Tổng cục Hải quan. Theo đó, trên quan điểm xử lý nghiêm tập thể, cá nhân sai phạm (nếu có), ngay sau khi nắm bắt được thông tin, Tổng cục Hải quan đã ra quyết định tạm đình chỉ chức vụ đối với ông Ngô Văn Thụy để phục vụ công tác điều tra của cơ quan Công an. Đồng thời, Tổng cục Hải quan chỉ đạo Cục Điều tra chống buôn lậu và cá nhân có liên quan chủ động phối hợp, cung cấp thông tin, hồ sơ tới cơ quan cảnh sát điều tra.
Hiện vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra, xử lý. Ngay khi có kết luận của cơ quan cảnh sát điều tra, Tổng cục Hải quan sẽ thông tin sau tới các cơ quan báo chí.

Lĩnh vực chứng khoán

Nội dung 7: Báo chí phản ánh tình trạng nghẽn lệnh tại Sở GDCK TP HCM (HOSE) đã xảy ra 3 tháng nay nhưng chưa được khắc phục. Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) có ý kiến như thế nào?  

Trả lời: + Về việc nhiều ý kiến nhà đầu tư, chuyên gia đặt vấn đề truy trách nhiệm của Sở HOSE, UBCKNN khi để xảy ra tình trạng quá tải lệnh giao dịch: 
Ngay khi có hiện tượng quá tải, chậm trong xử lý lệnh giao dịch tại SGDCK Tp.HCM từ cuối tháng 12/2020, Bộ Tài chính (UBCKNN) đã khẩn trương làm việc với SGDCK Tp.HCM, các công ty chứng khoán (CTCK) và các đơn vị liên quan để đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp khắc phục đề đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt. Khảo sát thực tế cho thấy, nguyên nhân chính là do thanh khoản của thị trường tăng trưởng quá nhanh trong khi năng lực xử lý của hệ thống giao dịch hiện tại là có giới hạn.
Hệ thống hiện tại của SGDCK Tp.HCM đã cũ và đã vận hành hơn 20 năm. Hàng năm, Sở đều có đánh giá, tối ưu hóa hoạt động phần mềm, đường truyền để đảm bảo các lệnh giao dịch được xử lý suôn sẻ, cho kết quả chính xác, thanh toán giao dịch an toàn. Tuy nhiên, Bộ Tài chính (UBCKNN) nhận định việc thay thế sang hệ thống giao dịch mới để đáp ứng nhu cầu giao dịch ngày càng tăng của thị trường là nhu cầu cấp thiết nên đã yêu cầu SGDCK Tp.HCM và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ dự án đưa hệ thống công nghệ thông tin thị trường chứng khoán mới (KRX) vào hoạt động. Theo kế hoạch, dự án này đã có thể hoàn thành trong năm 2020, nhưng do dịch bệnh Covid-19 ảnh hưởng đến công tác hỗ trợ của chuyên gia nước ngoài nên tiến độ dự án bị kéo dài. Vì vậy, cho tới khi hệ thống KRX đi vào hoạt động ổn định, Bộ Tài chính (UBCKNN) đã chỉ đạo nghiên cứu triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách, tích cực để giải quyết ngay tình trạng hiện nay, trong đó một số giải pháp đã và đang được thực hiện bao gồm: Nâng lô giao dịch từ 10 lên 100 cổ phiếu/lô từ ngày 04/01/2021 để giảm tải cho hệ thống, kết quả đã giảm được khoản 15% số lượng lệnh trong những ngày đầu áp dụng; Yêu cầu SGDCK Tp.HCM và các CTCK rà soát nội bộ, kiểm soát rủi ro, hạn chế lỗi có thể xảy ra với hệ thống giao dịch, hoàn thiện các quy trình xử lý sự cố, tăng cường trực ca vào thời gian giao dịch cao điểm; Yêu cầu các CTCK lớn thực hiện một số giải pháp tối ưu hóa lượng lệnh, hạn chế giao dịch tần suất cao (robot) nhằm hạn chế áp lực lệnh lên hệ thống; Chỉ đạo các SGDCK, TTLKCK tạo cơ chế thuận lợi để hỗ trợ doanh nghiệp niêm yết tại SGDCK Tp.HCM tạm thời chuyển giao dịch sang SGDCK Hà Nội; Chỉ đạo SGDCK Tp.HCM và các đơn vị liên quan khẩn trương làm việc với chuyên gia phía Nhà thầu dự án KRX để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành dự án, sớm đưa hệ thống giao dịch mới vào vận hành.
Hiện nay, UBCKNN đang chỉ đạo SGDCK Tp.HCM tiếp tục nghiên cứu thực hiện các giải pháp kỹ thuật và hành chính, nghiệp vụ để xử lý tình trạng nghẽn lệnh trước mắt, giảm thiểu tình trạng quá tải lệnh, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
+ Về việc Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) đề xuất 3 giải pháp để thay đổi diện mạo thị trường chứng khoán:  
VAFI có gửi Bộ Tài chính (UBCKNN) Công văn số 931/VAFI ngày 10/3/3021, trong đó đề xuất 3 giải pháp: (1) thuê nhân sự giỏi nước ngoài làm quản lý tại SGDCK Việt Nam, (2) không bổ nhiệm lãnh đạo UBCKNN hay các cơ quan trong Bộ Tài chính vào các chức danh chủ chốt trong Hội đồng quản trị, Ban điều hành của các SGDCK và TTLKCK như hiện nay, (3) nhanh chóng cổ phần hóa SGDCK Việt Nam và Tổng công ty Lưu ký Chứng khoán để các đơn vị này có năng lực quản trị ngang tầm các nước trong khu vực.
Bộ Tài chính (UBCKNN) ghi nhận ý kiến của VAFI và sẽ phân tích, đánh giá tính khả thi của các giải pháp này theo quy định của pháp luật hiện hành.
+ Về việc HOSE vẫn nhận và niêm yết mới bổ sung hàng tỷ cổ phiếu mới thì trình trạng quá tải lệnh khó có thể khơi thông: 
Những doanh nghiệp niêm yết mới là những doanh nghiệp đã được chấp thuận niêm yết và đã hoàn tất thủ tục niêm yết và giao dịch theo đúng quy định. Sở GDCK TP.HCM đã thực hiện không tiếp nhận hồ sơ niêm yết mới.
Bộ Tài chính (UBCKNN) đang cân nhắc hướng giải quyết đối với các doanh nghiệp dự kiến niêm yết mới tại SGDCK Tp.HCM trong thời gian tới và sẽ sớm có giải pháp để đảm bảo không gây quá tải lên hệ thống giao dịch, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy đinh pháp luật hiện hành.
+ Liên quan đến việc thực hiện giải pháp của FPT: 
Bộ Tài chính (UBCKNN) đã chỉ đạo cho phép công ty cổ phần FPT thực hiện khảo sát hệ thống giao dịch của SGDCK Tp.HCM từ ngày 15-19/3/2021 trên cơ sở đề xuất của FPT để xây dựng phương án kỹ thuật chi tiết xử lý sự cố, đồng thời cho phép FPT có thể mở rộng khảo sát hệ thống tại SGDCK Hà Nội và TTLKCK Việt Nam (nếu cần thiết). Sau đợt khảo sát, FPT sẽ có báo cáo đề xuất phương án xử lý cụ thể để Bộ cân nhắc, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
+ Có quan điểm cho rằng, các giải pháp giảm tải cho sàn HOSE trong lúc chờ đợi giải pháp về công nghệ của FPT vẫn đang rất cần được thảo luận công khai để giúp cho Tổ công tác xử lý nghẽn lệnh của Bộ Tài chính có thêm nguồn thông tin tham khảo nhằm đưa ra giải pháp phù hợp nhất.
Vừa qua, Bộ Tài chính đã thành lập Ban Chỉ đạo xử lý sự cố hệ thống giao dịch của SGDCK Tp.HCM do Lãnh đạo Bộ Tài chính làm Trưởng ban, Lãnh đạo UBCKNN làm Phó ban, cùng với các thành viên từ một số đơn vị thuộc Bộ, các SGDCK và TTLKCK để chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện giải pháp xử lý tình trạng nghẽn lệnh. Các giải pháp đều sẽ được cân nhắc kỹ với sự tham gia ý kiến của các tổ chức, đơn vị liên quan, các chuyên gia đầu ngành trước khi thực hiện để tránh gây ra hiểu nhầm hoặc ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nội dung 8: Vừa qua, có một số người dân nộp đơn tố giác hiện tượng lừa đảo trong việc mua bán tiền ảo. Thủ tướng Chính phủ cũng đã có chỉ đạo các cơ quan chức năng sớm có cơ chế về vấn đề này. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, một số bộ đang phối hợp làm rõ cơ chế quản lý tiền ảo. Bộ Tài chính đã có Tổ nghiên cứu về tài sản ảo, tiền ảo để thiết kế chính sách, cơ chế quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính có liên quan đến lĩnh vực này. Đề nghị Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết quan điểm trong việc thiết kế chính sách và cung cấp kết quả thực hiện đến thời điểm hiện tại. 

Trả lời: Hiện nay, Việt Nam chưa có quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động phát hành, mua bán, trao đổi tiền ảo, tài sản ảo, cũng chưa quy định đơn vị chính thức quản lý việc phát hành và giao dịch các đồng tiền ảo, tài sản ảo. Do vậy, các hoạt động mua bán, trao đổi các đồng tiền ảo do một số cá nhân tại Việt Nam thực hiện thông qua các sàn giao dịch tiền ảo quốc tế như Binance, Coinbase… hoặc thông qua hình thức thỏa thuận trực tiếp tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. 
Trước tình hình đó, ngày 29/01/2018, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – Bộ Tài chính (UBCKNN) đã có thông báo trên cổng thông tin điện tử của Ủy ban, trong đó khuyến cáo các nhà đầu tư cẩn trọng khi tham gia đầu tư vào tiền ảo, tài sản ảo để hạn chế những tổn thất có thể xảy ra. UBCKNN cũng đã có Công văn số 4486/UBCK-GSĐC ngày 20/7/2018 đề nghị các công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư chứng khoán không được thực hiện các hoạt động phát hành, giao dịch và môi giới tiền ảo trái pháp luật.
Ngoài ra, thực hiện Quyết định số 1255/QĐ-TTg ngày 21/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo và Công văn số 11633/VPCP-KTTH ngày 29/18/2018 của Văn phòng Chính phủ về báo cáo về việc rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng pháp luật, thực tiễn về tài sản ảo, tiền ảo, Bộ Tài chính đã thành lập Tổ nghiên cứu về tài sản ảo, tiền ảo theo Quyết định số 664/QĐ-BTC ngày 24/4/2020 nhằm triển khai công tác nghiên cứu, đề xuất các nội dung chính sách, cơ chế quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính có liên quan đến tài sản ảo, tiền ảo. 
Hiện nay, Tổ đã bước đầu triển khai công tác nghiên cứu về tài sản ảo, tiền ảo cũng như kinh nghiệm quốc tế trong hoạt động quản lý, giám sát liên quan. UBCKNN, đơn vị được giao chủ trì Tổ nghiên cứu, cũng đang thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp Bộ về “Xây dựng khuôn khổ pháp lý quản lý tài sản mã hóa trên thị trường chứng khoán Việt Nam”. Đề tài nghiên cứu có thể đưa ra những đề xuất ban đầu đối với vấn đề quản lý, giám sát các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa trong thị trường chứng khoán Việt Nam.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính (UBCKNN) sẽ tiếp tục thúc đẩy công tác nghiên cứu để đề xuất với Chính phủ về cơ chế quản lý, giám sát các hoạt động liên quan đến tài sản ảo, tiền ảo trong chức năng, nhiệm vụ được giao, hướng tới cân bằng giữa mục tiêu sáng tạo, tăng trưởng kinh tế với mục tiêu đảm bảo an toàn, an ninh cho thị trường tài chính, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư cũng như các thành viên khác tham gia thị trường.
Ngoài ra, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về tài sản ảo, tiền ảo, đồng thời tăng cường cảnh báo về những rủi ro, nguy cơ và hệ lụy của việc tham gia mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh tài sản ảo, tiền ảo chưa được pháp luật quy định.

Lĩnh vực quản lý giá

Nội dung 9: Có ý kiến lo ngại giá xăng dầu tăng khiến tình trạng té nước theo mưa của một số loại hàng hóa, quan điểm của Bộ Tài chính về vấn đề này như thế nào?

Trả lời: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2/2021 tăng 1,52% so với tháng trước – là mức tăng cao của CPI tháng trong giai đoạn gần đây. Một trong số các nguyên nhân có thể kể đến do giá xăng dầu tăng trong các kỳ điều hành gần đây khiến gia tăng áp lực lên các dịch vụ giao thông, vận tải. Tuy nhiên, đóng góp chủ yếu trong mức tăng chung của CPI thực tế vẫn là tác động tăng theo quy luật của thị trường trong dịp cuối năm âm lịch, dịp Tết Nguyên đán, có thể kể đến như giá các mặt hàng lương thực, thực phẩm tăng theo quy luật trong một số thời điểm người dân tăng cường mua sắm chuẩn bị cho Tết, một số loại vật liệu xây dựng như thép tăng theo nhu cầu xây dựng của người dân cũng như do các yếu tố chi phí đẩy, một số dịch vụ ăn uống ngoài gia đình cũng tăng theo nhu cầu người dân trong các dịp nghỉ lễ. 
Nhìn chung, việc giá xăng dầu tăng sẽ có tác động gián tiếp nhất định đến giá một số hàng hóa, dịch vụ thông qua chi phí vận chuyển, vận tải hàng hóa nhưng đều nằm trong kịch bản đã được các Bộ, ngành dự báo, tính toán. Với các biện pháp quyết liệt đã triển khai, về cơ bản không để xảy ra tình trạng “té nước theo mưa”, tăng giá bất hợp lý theo giá xăng dầu. 
Qua theo dõi, nắm bắt tình hình thị trường đến thời điểm hiện nay, về cơ bản các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu vẫn đang được theo dõi cập nhật các diễn biến có một số còn có hàng hóa, dịch vụ có mặt bằng giá thấp như dịch vụ hàng không; lương thực, thực phẩm.
Để đảm bảo kiểm soát chung mặt bằng giá cả thị trường, nhất là để hạn chế tác động trước diễn biến giá xăng dầu có xu hướng tăng, Bộ Tài chính đã phối hợp với các Bộ, ngành chủ động trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá các kịch bản điều hành giá cụ thể cho thời gian trọng điểm quý I cũng như cho cả năm 2021. Trên cơ sở đó, hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá cũng được các Bộ, ngành triển khai toàn diện nhằm không để xảy ra tình trạng lợi dụng tăng giá bất hợp lý, “té nước theo mưa” khi giá xăng dầu tăng hoặc trong các dịp cao điểm lễ, Tết. Theo đó, công tác đảm bảo nguồn cung hàng hóa cũng được các địa phương chủ động triển khai tốt, hàng hóa phong phú, đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người dân; Công tác kiểm tra, kiểm soát về giá, thuế, phí cũng như chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng được các cơ quan chức năng triển khai toàn diện, hiệu quả; Kết hợp với việc chú trọng công tác thông tin, tuyên truyền, công khai minh bạch thông tin về giá để kiểm soát lạm phát kỳ vọng, hạn chế những thông tin thất thiệt gây hoang mang cho người tiêu dùng gây bất ổn thị trường.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính cùng các Bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai tốt việc theo dõi sát diễn biến giá cả thị trường, thực hiện nghiêm các giải pháp về quản lý, điều hành giá đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá đề ra để tiếp tục kiểm soát tốt mặt bằng giá, góp phần ổn định đời sống người dân, hỗ trợ cho tăng trưởng và điều hành kinh tế vĩ mô.

Nội dung 10: Việc thực hiện quản lý giá sách giáo khoa được cơ quan quản lý ra sao? Có ý kiến cho rằng, giá sách giáo khoa mới cao hơn giá bộ sách giáo khoa cũ? Quan điểm của Bộ Tài chính về vấn đề này?

Trả lời: Bộ Tài chính có ý kiến như sau: Theo quy định về Luật giá và các văn bản hướng dẫn thì giá sách giáo khoa do doanh nghiệp (các Nhà xuất bản) tự xây dựng, tự chịu trách nhiệm về giá bán, thực hiện kê khai giá và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính đúng đắn, phù hợp của phương án giá sách giáo khoa đã kê khai với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; chịu trách nhiệm toàn diện về công tác tổ chức triển khai bộ sách giáo khoa mới theo chủ trương của Quốc hội, Chính phủ và các chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Năm học 2020-2021, đã có 05 bộ sách giáo khoa lớp 1 mới được Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định, cho phép các Nhà xuất bản phát hành để học sinh, Nhà trường sử dụng học tập, giảng dạy.
Để chuẩn bị cho năm học 2021-2022, vừa qua, các Nhà xuất bản được phép phát hành sách giáo khoa đã thực hiện kê khai giá sách giáo khoa lớp 2 và lớp 6 mới về Bộ Tài chính (Cục Quản lý giá). Trên cơ sở ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính đã có công văn đề nghị các Nhà xuất bản thực hiện kiểm soát, tiết giảm các chi phí trong cơ cấu giá thành sách giáo khoa để giảm giá sách giáo khoa lớp 2 và lớp 6 mới.  Theo đó, 03 lần các Nhà xuất bản đã kê khai lại giá sách giáo khoa , trong đó điều chỉnh giá giảm từ 3.3% - 9% đối với sách lớp 2 và 2.4% - 9% đối với sách lớp 6. 
Về số học thì giá bộ sách giáo khoa mới (179.000 đồng - 203.000 đồng/bộ sách lớp 2, 234.000 đồng - 259.000 đồng/bộ sách lớp 6) cao hơn giá bộ sách cũ (53.000 đồng/bộ sách lớp 2, 99.000 đồng/bộ sách lớp 6). Tuy nhiên, khổ sách, số cuốn, số màu in các cuốn sách trong bộ sách mới đều cao hơn bộ sách cũ. Số lượng cuốn sách giáo khoa trong bộ sách giáo khoa mới (từ 10 -13 cuốn) cao hơn số lượng cuốn sách trong bộ sách giáo khoa cũ (6 -11 cuốn), số lượng màu in nhiều hơn (sách cũ 2-4 màu, sách mới tất cả 4 màu), khổ sách rộng hơn (sách cũ 14cm*24cm, sách mới 19cm*26.5cm)... Đồng thời do thực hiện xã hội hóa nên một số chi phí như chi phí bản thảo, chi phí nhuận bút lần đầu... không được ngân sách nhà nước hỗ trợ. Vì vậy việc so sánh giá sách cũ với sách mới chưa thực sự tương đồng. 
Sách giáo khoa là vật tư, thiết bị giáo dục thiết yếu, giá sách giáo khoa có tác động lớn đến xã hội, đặc biệt đối với học sinh vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế khó khăn. Thực hiện chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ về giá sách giáo khoa, Bộ Tài chính đang rà soát đánh giá tổng thể quá trình triển khai, thực hiện Luật giá, trong đó tiếp tục đánh giá, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung sách giáo khoa vào danh mục nhà nước định giá trong trường hợp cần thiết.
Lĩnh vực tài chính doanh nghiệp

Nội dung 11:  Một số ý kiến phản ánh việc thoái vốn cổ phần của SCIC tại Tổng công ty công nghiệp dầu thực vật Việt Nam bị vướng do cơ quan chức năng chưa có văn bản hướng dẫn việc tiếp tục triển khai bán cổ phần của SCIC sau khi Nghị định 140/2020/NĐ-CP được ban hành? Ý kiến của Bộ Tài chính về vấn đề này thế nào? 

Trả lời: Triển khai thực hiện Nghị định số 140/2020/NĐ-CP của Chính phủ (sửa đổi, bổ sung một số điều của 03 Nghị định số 126, 91 và 32), Bộ Tài chính đã dự thảo 03 Thông tư để thay thế 05 Thông tư hướng dẫn các Nghị định số 126, 91 và 32. Các dự thảo Thông tư đã được gửi lấy ý kiến các Bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính để lấy ý kiến rộng rãi. Theo quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thời gian đăng tải toàn văn dự thảo Thông tư ít nhất là 60 ngày. Hiện nay, Bộ Tài chính đã tổng hợp ý kiến tham gia và đang rà soát, hoàn thiện các bước cuối cùng trước khi ban hành các Thông tư hướng dẫn (dự kiến vào cuối tháng 3/2021). 
Về hướng dẫn xác định giá trị văn hóa, lịch sử vào giá khởi điểm chuyển nhượng vốn nhà nước/vốn của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, tại Nghị định số 32/2018/NĐ-CP và Thông tư số 59/2018/TT-BTC ngày 16/7/2018 của Bộ Tài chính đã có hướng dẫn về nội dung này khi xác định giá khởi điểm chuyển nhượng vốn. Đồng thời, hiện nay, Bộ Tài chính đang xây dựng Dự thảo Thông tư ban hành tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 12 – Tiêu chuẩn thẩm định giá doanh nghiệp. Dự thảo Thông tư có nội dung quy định về các bước xác định giá trị thương hiệu theo phương pháp tài sản như sau:
“Giá trị tài sản vô hình của doanh nghiệp cần thẩm định giá được tính bằng tổng giá trị của các tài sản vô hình có thể xác định được và giá trị tài sản vô hình không xác định được.

Thẩm định viên xác định giá trị của các tài sản vô hình không xác định được (bao gồm thương hiệu và các tài sản vô hình không xác định được khác) thông qua các bước sau…”
Sau khi Nghị định số 140/2020 được ban hành và có hiệu lực thi hành, Bộ Tài chính đã chủ động phối hợp rà soát các trường hợp thoái vốn nhà nước để báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề xuất các phương án xử lý cụ thể theo thẩm quyền khi các văn bản hướng dẫn của Bộ chưa ban hành theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (công văn số 1475/BTC-TCDN ngày 08/02/2021). Đồng thời, Bộ Tài chính cũng đã có các công văn gửi Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh, Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hà Nội và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước hướng dẫn triển khai Nghị định số 140. Trong đó, đối với trường hợp thoái vốn của SCIC tại Tổng công ty Công nghiệp Dầu thực vật Việt Nam - Công ty cổ phần theo nội dung phản ánh của Báo Đầu tư chứng khoán đã được Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 1475/BTC-TCDN và Bộ Tài chính cũng đã có văn bản gửi SCIC về phương án xử lý.
Ngày 23/02/2021, Văn phòng Chính phủ có công văn số 1184/VPCP-KTTH về việc tình hình triển khai Nghị định số 140/2020/NĐ-CP, theo đó Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình có ý kiến chỉ đạo: “Bộ Tài chính theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện Nghị định 140, kịp thời hướng dẫn xử lý, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định; trường hợp phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền, hướng dẫn các bộ, cơ quan, địa phương, doanh nghiệp có văn bản phản ánh về Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo đúng quy định tại khoản 3 Điều 6 Nghị định 140”.
Đến nay, các trường hợp vướng mắc gửi về Bộ Tài chính đã được xử lý tháo gỡ đảm bảo tuân thủ quy định tại Nghị định số 140/2020/NĐ-CP, bảo vệ nhà đầu tư, đảm bảo xác định giá trị doanh nghiệp đầy đủ, gắn với thị trường, không gây ách tắc, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.

Ban Biên tập eFinance.vn

Tin cùng chuyên mục